Loontransparantie in de EU: wat staat vast en wat komt eraan?
Een onafhankelijk, bronvast overzicht van Richtlijn (EU) 2023/970 en de Nederlandse implementatie.
Doe de Rapportagecheck →Wat is het
Loontransparantie betekent: duidelijkheid over loon. De Europese richtlijn moet helpen om mannen en vrouwen gelijk te betalen voor hetzelfde werk, of voor ander werk dat evenveel waard is. Daarvoor krijgen mensen meer informatie over hun loon en over hoe hun werkgever het loon bepaalt.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
Let op: de Europese richtlijn is vastgesteld, maar het Nederlandse wetsvoorstel is volgens de bron op deze peildatum nog in behandeling bij de Tweede Kamer. Hieronder lees je wat de richtlijn voorschrijft. Dat betekent niet dat alle nieuwe Nederlandse verplichtingen al gelden.
Bron: Eerste Kamer – dossier 36 949 · Peildatum: 26 oktober 2026
Groen is vastgesteld Europees recht. Oranje is een wetsvoorstel dat nog niet is aangenomen.
Voor wie
Werknemers
Voor werknemers: je kunt je eigen loonniveau en het gemiddelde loon van mannen en vrouwen die hetzelfde of gelijkwaardig werk doen opvragen. Het gaat om gemiddelden per groep, niet om een lijst met het salaris van iedere collega.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
Sollicitanten
Voor sollicitanten: je krijgt informatie over het startsalaris of de salarisbandbreedte, zodat je weet waarover je onderhandelt. Dat hoeft niet altijd in de vacature te staan: de werkgever kan de informatie ook vóór het gesprek of op een andere passende manier geven.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
Werkgevers
Voor werkgevers: je moet duidelijk maken hoe je loon, loonniveaus en loongroei bepaalt. Werknemers moeten die uitleg makkelijk kunnen vinden. De criteria moeten objectief zijn en mogen niet afhangen van iemands geslacht. Landen mogen werkgevers met minder dan 50 werknemers vrijstellen van het onderdeel over loongroei.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
Wat moet een werkgever vertellen?
Vertel werknemers ieder jaar dat zij looninformatie mogen opvragen en hoe zij dat kunnen doen.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
Vraagt een werknemer die informatie op? Geef dan schriftelijk antwoord binnen een redelijke termijn, en in ieder geval binnen twee maanden.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
Een werknemer mag het eigen loon delen om het recht op gelijke beloning te beschermen. Een werkgever mag dat niet verbieden.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
Vraag een sollicitant niet wat die nu verdient of eerder verdiende.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
De EU-richtlijn loontransparantie vraagt om genderneutrale vacatureteksten en functietitels (artikel 5). In Nederland wordt dit een wettelijke plicht zodra de nieuwe wet in werking treedt.
Bron: Richtlijn (EU) 2023/970, artikel 5 – EUR-Lex samenvatting · Peildatum: 26 oktober 2026
Wie moet loonverschillen rapporteren?
Een loonrapportage laat zien hoe het loon van mannen en vrouwen verschilt. Daarin staan onder meer het verschil in gemiddeld loon, het verschil in het middelste loon (de mediaan) en verschillen in extra of variabele beloning, zoals bonussen.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
De rapportage-afspraken hieronder komen uit de EU-richtlijn. Kijk bij Nederland voor de stand van de Nederlandse wet.
250+
Aantal werknemers
250 of meer werknemers: jaarlijks rapporteren, eerste rapportage uiterlijk 7 juni 2027.
Bron: Europese Commissie / EUR-Lex · Peildatum: 26 oktober 2026
150–249
Aantal werknemers
150 tot 249 werknemers: elke drie jaar rapporteren, eerste rapportage uiterlijk 7 juni 2027.
Bron: Europese Commissie / EUR-Lex · Peildatum: 26 oktober 2026
100–149
Aantal werknemers
100 tot 149 werknemers: elke drie jaar rapporteren, eerste rapportage uiterlijk 7 juni 2031.
Bron: Europese Commissie / EUR-Lex · Peildatum: 26 oktober 2026
Minder dan 100 werknemers? De richtlijn verplicht je niet om zo’n rapportage te maken. Een land mag die plicht wel invoeren. Geen rapportageplicht betekent dus niet dat er geen andere regels over loontransparantie zijn.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
Wat als er een loonverschil is?
Laat de rapportage binnen een groep werknemers met hetzelfde of gelijkwaardig werk een verschil in gemiddeld loon van minstens 5% tussen mannen en vrouwen zien? Een gezamenlijke beloningsbeoordeling met werknemersvertegenwoordigers is pas verplicht als de werkgever het verschil niet met objectieve, genderneutrale criteria kan verklaren én het niet binnen zes maanden na het indienen van de rapportage heeft opgelost. Alleen een verschil van 5% is dus niet genoeg.
Bron: EUR-Lex – Richtlijn (EU) 2023/970 · Peildatum: 27 oktober 2026
Kernonderwerpen
Sollicitanten
Sollicitanten hebben recht op informatie over het aanvangsloon of de bandbreedte daarvan, gebaseerd op objectieve, genderneutrale criteria, en waar van toepassing de relevante cao-bepalingen. Dit kan in de vacature, vóór het sollicitatiegesprek of op een andere manier.
Lees meer →
Beloningscriteria
Werkgevers maken de criteria voor loon, loonniveaus en loonontwikkeling gemakkelijk toegankelijk voor werknemers. Die criteria moeten objectief en genderneutraal zijn.
Lees meer →
Informatierecht werknemers
Werknemers kunnen informatie opvragen over hun eigen loonniveau en de gemiddelde loonniveaus, uitgesplitst naar geslacht, voor categorieën werknemers die gelijk of gelijkwaardig werk doen.
Lees meer →
Rapportage loonkloof
250 of meer werknemers: jaarlijks rapporteren, eerste rapportage uiterlijk 7 juni 2027.
Lees meer →
Gezamenlijke beloningsbeoordeling
Blijkt uit de rapportage een verschil in gemiddeld loon van 5% of meer binnen een categorie werknemers, dat niet te rechtvaardigen is met objectieve, genderneutrale criteria en niet binnen zes maanden is verholpen, dan voert de werkgever samen met de werknemersvertegenwoordigers een gezamenlijke beloningsbeoordeling uit.
Lees meer →
Handhaving
De richtlijn voorziet in sancties, waaronder boetes, volledige schadevergoeding inclusief achterstallig loon, en een versterkte verschuiving van de bewijslast.
Lees meer →
Genderneutrale vacatureteksten
De EU-richtlijn loontransparantie vraagt om genderneutrale vacatureteksten en functietitels (artikel 5). In Nederland wordt dit een wettelijke plicht zodra de nieuwe wet in werking treedt.
Bron: Richtlijn (EU) 2023/970, artikel 5 – EUR-Lex samenvatting · Peildatum: 26 oktober 2026
Lidstaten moesten de richtlijn uiterlijk 7 juni 2026 omzetten in nationaal recht.